Dossier: Europese steun aan voedselbanken

GroenLinks roept de Europese Commissie op om snel helderheid te geven over hun plannen om armoede in de Europese Unie te bestrijden. Het Europese programma dat voedsel aan voedselbanken uitdeelt, loopt volgend jaar ten einde. Europarlementariër Marije Cornelissen wil dat voedselbanken zo snel mogelijk op eigen benen leren staan.

GroenLinks is opgelucht dat voedselbanken met terugwerkende kracht noodsteun ontvangen van de Europese Unie. Het Europarlement zal daar morgen goedkeuring aan geven. GroenLinks-Europarlementariër Marije Cornelissen drong vorig jaar aan op noodsteun bij de Europese ministers van landbouw. Ondanks tegenwerking van de Nederlandse staatssecretaris Henk Bleker, die een Kamermotie van GroenLinks en CDA naast zich neerlegde, leidde dit tot succes.

Maandagmiddag stemde de landbouwcommissie van het Europees Parlement in met een noodplan om Europese voedselbanken tot en met 2013 te ondersteunen. Dat noodplan kwam er onder druk van Europarlementariër Marije Cornelissen. De Europese ministers van Landbouw gingen al eerder akkoord met het noodplan. De Nederlandse staatssecretaris Henk Bleker probeerde het voorstel te blokkeren, ondanks een oproep van de Tweede Kamer. Cornelissen bezoekt regelmatig voedselbanken in Europa.

Europarlementariërs gaan regelmatig op werkbezoek en komen dan op plaatsen in heel Europa. Marije Cornelissen probeert tijdens elke reis ook steeds een lokale voedselbank te bezoeken. We publiceren haar ervaringen in de serie Voedselbanken in Europa.

De Wiener Tafel, de voedselbank in Wenen, heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis. De voedselbank is in 1999 opgezet als afstudeerproject van een student sociologie. Hij heeft zich daarbij laten inspireren door de Berliner Tafel. De student is jaren zelf directeur gebleven van de Wiener Tafel, lang nadat hij zijn studie had afgerond. Inmiddels is hij afgetreden, ik spreek met de nieuwe directeur Ulli Schmidt, een jonge enthousiaste vrouw. “De oprichter komt nog wel iedere week langs”, lacht ze. “Hij kan het maar moeilijk loslaten.”

GroenLinks-Europarlementariër Marije Cornelissen is opgelucht dat nu ook de Europese ministers een noodplan accepteren voor steun aan voedselbanken tot en met 2013. Eerder kreeg Cornelissen al een meerderheid van het Europarlement achter haar plan voor een noodoplossing voor het EU-voedselprogramma.

"Ik ben opgelucht dat de jarenlange steun die de Europese Unie aan Europese voedselbanken heeft verstrekt, niet in één klap ophoudt te bestaan. Het EU-voedselprogramma kan geen structureel armoedebeleid vervangen, maar om een hulpprogramma dat tot 2014 loopt acuut te beëindigen midden in een zware economische crisis is onmenselijk."

Europarlementariërs gaan regelmatig op werkbezoek en komen dan op plaatsen in heel Europa. Marije Cornelissen probeert tijdens elke reis ook steeds een lokale voedselbank te bezoeken. De komende weken publiceren we haar ervaringen in de serie Voedselbanken in Europa.

Nadat ik van IJsland tot Servië bij allerlei voedselbanken en projecten ben langsgeweest, wil ik ook wel eens kijken bij de voedselbank in één van de steden waar ik werk, in Straatsburg. Daar ze zijn dolenthousiast over mijn komst en rollen nog net niet de rode loper uit. Ook de Straatsburgse voedselbank heeft gehoord dat het EU-voedselprogramma onder vuur ligt, en ze hopen dat ik iets kan doen om het te redden. Ongeveer dertig procent van het voedsel dat hier uitgedeeld wordt komt van de Europese Unie.

Europarlementariërs gaan regelmatig op werkbezoek en komen dan op plaatsen in heel Europa. Marije Cornelissen probeert tijdens elke reis ook steeds een lokale voedselbank te bezoeken. De komende weken publiceren we haar ervaringen in de serie Voedselbanken in Europa.

We waren al gewaarschuwd dat het moeilijk te vinden zou zijn. En inderdaad rijden we eerst verkeerd op het bedrijventerrein even buiten Boedapest waar de Hongaarse voedselbank is gevestigd. Het is december en het vriest dat het kraakt, maar langs de weg staan een stuk of tien jonge vrouwen in niets dan laarzen met naaldhakken, een string en een behaatje hoopvol te kijken naar onze eenzame huurauto die hun kant op komt. Hun ogen wenden zich weer af als ze mij in de auto zien zitten.

OPINIE - Ik kan me er zo kwaad over maken als politici negeren wat hun besluiten betekenen voor mensen. Alsof een land of continent besturen iets abstracts en institutioneels is dat los zou kunnen staan van de mensen die er wonen. Staatssecretaris Henk Bleker doet precies dat. Hij negeert de wil van een meerderheid van de Tweede Kamer, van zijn Europese collega-ministers én van het Europees Parlement om de komende twee jaar noodsteun te geven aan Europese voedselbanken. Door zich te verschuilen achter juridische argumenten, dreigen achttien miljoen mensen volgend jaar honger te lijden.

GroenLinks probeert zowel in Brussel als in Den Haag een noodoplossing te vinden voor de abrupte beëindiging van Europese steun aan voedselbanken. Donderdagmiddag vergaderen de Europese landbouwministers over de kwestie, maar de Nederlandse staatssecretaris Henk Bleker ligt dwars. Europarlementariër Marije Cornelissen schreef een brief aan Bleker met een voorstel voor een noodoplossing om voedselhulp nog tot 2013 voort te zetten, zodat voedselbanken zich kunnen instellen op afnemende steun. Op initiatief van Tweede Kamerlid Rik Grashoff nam de Tweede Kamer een motie aan waarin Bleker wordt opgedragen om niet langer de noodoplossing te blokkeren.
Update: Bleker heeft donderdagavond - tegen de motie in - alsnog tegengestemd in de raad van Europese landbouwministers.

GroenLinks-Europarlementariër Marije Cornelissen vraagt in een open brief aan de staatssecretaris Henk Bleker en minister Henk Kamp om zich in te zetten voor een noodoplossing voor Europese voedselpakketten, waar achttien miljoen Europeanen afhankelijk van zijn. Die voedselhulp moet plotseling volgend jaar gestopt worden door een juridisch probleem, maar Nederland verzet zich in de Raad van Ministers tegen een tijdelijke noodoplossing om hier een oplossing voor te vinden. Cornelissen vindt dat Nederland deze miljoenen Europeanen niet zomaar - midden in een economische crisis - kan laten vallen.