Politie- en justitiesamenwerking

Sinds de aanslagen van 11 september 2001 regent het initiatieven op het gebied van politie- en justitiesamenwerking in de EU. Het Europees arrestatiebevel, Europese afspraken over strafmaat en definities van misdrijven en nieuwe instellingen als Eurojust.
GroenLinks is voor het aanpakken van zware en grensoverschrijdende criminaliteit in EU-verband. In de notitie Montesquieu in de Europese Unie presenteren Kathalijne Buitenweg en Femke Halsema een totaalvisie op misdaadbestrijding in de EU die tegelijk effectief is en rechtstatelijk. Zware en grensoverschrijdende criminaliteit, zoals terrorisme en mensenhandel, moeten op EU-niveau bestreden worden. Winkeldiefstal, de verkoop van softdrugs in coffeeshops en euthanasie duidelijk niet.

Het Europees Openbaar Ministerie, Europol, Europese definities van strafbare feiten en afstemming van de bijbehorende strafmaat spelen een belangrijke rol voor de grensoverschrijdende aanpak. Dit moet hand in hand gaan met Europese afspraken over de rechten van verdachten en geoorloofde opsporingsmethoden (duur van voorlopige hechtenis, rechtsbijstand, aftappen van telefoons), opheffing van de immuniteit van Europol-ambtenaren, democratische controle door het Europees Parlement en juridische controle door het Hof van Justitie. Kathalijne Buitenweg nam als rapporteur het voortouw  in het formuleren van minimumrechten van verdachten in strafprocedures.