Verdrag van Lissabon

Het Verdrag van Lissabon verbetert de spelregels van de Europese Unie. Europa wordt democratischer en besluitvaardiger. De grondrechten van burgers en vreemdelingen worden beter beschermd. Duurzame energie en dierenwelzijn krijgen hogere prioriteit. Daarom is GroenLinks voorstander van het nieuwe Europese verdrag.

	Dit artikel is onderdeel van het dossier Democratisch bestuur in Europa
	Dossierhouder: Judith Sargentini

Grondwet verworpen

In 2005 werd de Europese Grondwet verworpen door een meerderheid van de Franse en Nederlandse kiezers. Daarop zijn de regeringen van de EU-landen opnieuw gaan onderhandelen, om tegemoet te komen aan de bezwaren van de nee-stemmers. In 2007 ondertekenden zij in Lissabon een nieuw verdrag: het Hervormingsverdrag ofwel Verdrag van Lissabon. De nieuwe spelregels zijn inmiddels door alle nationale parlementen is goedgekeurd. Het verdrag is op 1 december 2009 in werking getreden.

Verbeteringen

Vergeleken met de Europese Grondwet legt het Verdrag van Lissabon meer nadruk op de bescherming van publieke diensten, de strijd tegen klimaatverandering, Europese solidariteit bij de energievoorziening en de betrokkenheid van nationale parlementen bij de Brusselse besluitvorming.

Er zijn ook veel overeenkomsten tussen de twee verdragen. Het Europees Parlement krijgt het laatste woord over Europese wetten op het gebied van migratie, justitie, landbouw, visserij, dierenwelzijn en handel. De Raad van Ministers moet in het openbaar gaan vergaderen en stemmen over wetgeving. Het Grondrechtenhandvest van de Europese Unie wordt bindend: burgers en vreemdelingen kunnen naar de rechter stappen als de EU inbreuk maakt op hun vrijheden of hun sociale rechten. Lissabon voert ook het Europees burgerinitiatief in. Dat stelt burgers in staat een eigen voorstel op de agenda van de Europese instellingen te zetten, wanneer zij daarvoor een miljoen handtekeningen weten te verzamelen.

Zie Hoe zat het ook al weer? Het Verdrag van Lissabon voor een uitgebreider overzicht van de nieuwe spelregels.